Insights

Lokaal MKB overheidsstrategie in crisistijd: versterk het innovatievermogen voor een sneller herstel van het lokale ecosysteem

29 April 2020

De uitbraak van het coronavirus heeft grote impact op onze Nederlandse economie. Om de gevolgen voor zzp’ers, mkb-ondernemers en grootbedrijven op te vangen heeft het kabinet inmiddels een aantal uitzonderlijke economische maatregelen opgesteld. Een gedeelte van deze overheidssteun zal worden uitgevoerd door gemeenten, die zich sterk zullen moeten gaan inzetten voor herstel van de lokale economie.  

De maatregelen om de uitbraak van het corona-virus tegen te gaan, hebben de Nederlandse economie hard geraakt: economische voorspoed heeft plaatsgemaakt voor krimp. Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelt dat de Nederlandse economie dit jaar met 6 procent krimpt door de coronacrisis en de strenge maatregelen die het kabinet daarop heeft ingesteld. De economische gevolgen verschillen echter sterk per regio en evenzeer per sector. De gevolgen hebben verreweg de grootste impact op branches die vanwege de coronamaatregelen hun activiteiten drastisch moeten veranderen of stoppen, zoals de meeste contactberoepen, horeca en vrijetijdsbranche, maar ook andere sectoren vangen rake klappen. Zo zijn er in het eerste halfjaar van 2020 in totaal 1904 Nederlandse bedrijven en instellingen failliet verklaard. Het valt hierbij op dat sectoren die laag scoren in de Nederlandse Innovatie Monitor (2019) meer problemen ondervinden met de rappe verandering van de markt, zoals de logistiek, handel en horeca.

De razendsnelle verandering van de economie en de onzekerheid voor de toekomst vraagt ondernemers om te innoveren. Innovatie blijkt niet alleen van belang in tijden van voorspoed, het laat ondernemingen mede overleven in tijden van crisis. Innovatie gaat hierbij verder dan investeringen in onderdelen zoals onderzoek en ontwikkeling (R&D) of de aanschaf van nieuwe machines en technologieën. Bedrijven hechten immers steeds meer waarde aan investeringen in de meer ‘zachte’ vormen van innovatie, zoals innovatie onder strikte middelenbeperkingen bekend als frugal innovation, maar ook het trainen en opleiden van personeel of nieuwe vormen van leidinggegeven (social innovation) zijn populair en effectief.

Innovatie blijkt niet alleen van belang in tijden van voorspoed, het laat ondernemingen mede overleven in tijden van crisis.

Het zijn echter niet de innovatie koplopers, maar een groot deel van het brede MKB die worstelen met het inspelen op de veranderende markt en de wensen van consumenten (ScaleUp dashboard 2019), zeker in tijden van crisis. Hier is een belangrijke taak voor gemeenten weggelegd, waarbij zij het innovatievermogen van het brede MKB zullen moeten versterken.

Maar hoe kom je erachter welke innovatiestrategie het beste past bij een lokaal ecosysteem? Het begint altijd met het verkennen van de particuliere behoeften van het MKB die een belangrijk onderdeel vormt van het lokale innovatie ecosysteem. Ieder ecosysteem is in feite uniek en zijn prestatie wordt bepaald door verschillende factoren die vaak lokaal specifiek zijn; dat is waarom er geen “golden rule” bestaat om innovatie het beste te stimuleren. Om de juiste keuze te maken is het continue monitoren van het lokale ecosysteem van essentieel belang. Dit biedt gemeenten de mogelijkheid om onder andere op lokaal- en sectorniveau de impact van de crisis en de weerbaarheid van ondernemingen te bepalen. De gevolgen zullen namelijk sterk afhankelijk zijn van de lokale samenstelling van het ecosysteem, welke beïnvloed wordt door de soort bedrijvigheid in de regio, de vertegenwoordiging van sectoren en de aanwezigheid van invloedrijke partijen zoals incubators, accelerators, ontwikkelingsmaatschappijen, als mede kennisinstellingen zoals hogescholen of universiteiten.

Een duidelijk overzicht van het lokale ecosysteem ondersteunt in het opstellen van een effectief en efficiënt innovatiebeleid, welke hard getroffen bestaande bedrijven laat vernieuwen en ambitieuze nieuwe ondernemingen doet groeien mede door kennisvalorisatie, financiering en netwerkcreatie. Zo maak je als gemeente echt het verschil voor de lokale ondernemer.


Ben je benieuwd naar de economische verandering binnen het lokale ecosysteem van jouw gemeente of regio? Wil je weten hoe het lokale MKB ondersteund kan worden in tijden van crisis? Erasmus Centre for Entrepreneurship assisteert graag lokale overheden bij het monitoren en versterken van lokale ecoystemen. Neem contact op met ons research team via research@ece.nl of +31 10 302 1331.

Share this: